Waarom Catharina le Chasseur zichzelf moest dooddrinken

Het is het klassieke verhaal: student van zeer goede komaf belandt in het buitenland in het bed van de mooie dochter van de herbergier. Rond 1509 overkwam het Gerrit van Assendelft, een jonge edelman, telg uit een rijke Haagse familie, student aan de universiteit van Orléans. De gevolgen waren niet best. Gerrit werd door de vader van Catharina le Chasseur gedwongen om met zijn dochter te trouwen. Erger was nog dat Catharina, lang nadat zij zich in Den Haag had gesetteld, op het criminele pad ging. Dat was voor Gerrit, op dat moment president van het Hof van Holland, een complete ramp. Hoe moest dat aflopen?

Vrouwenkamer in de Gevangenpoort. Foto: Kees Hageman
Vrouwenkamer in de Gevangenpoort. Foto: Kees Hageman
Vrouwenkamer in de Gevangenpoort. Foto: Kees Hageman
Vrouwenkamer in de Gevangenpoort. Foto: Kees Hageman
Verdrinkingsdood met trechter uit 'Joost de Damhouder, Practycke. In criminele saecken (Rotterdam 1628)'

Een valsemunter in de cel

In 1541 wordt Catharina le Chasseur opgesloten in de Gevangenpoort. Als vrouw van een edelman heeft ze recht op een luxe cel als de Ridderkamer of de Vrouwenkamer. Maar in plaats daarvan wordt ze opgesloten in een van de stikdonkere gajolen. Catharina heeft het dan ook wel erg bont gemaakt. Nadat het paar rond 1509 vanuit Frankrijk naar Den Haag is gekomen, heeft Gerrit geweigerd om met zijn vrouw samen te wonen. Pas in 1532 volgt een officiële scheiding van tafel en bed. Catharina krijgt een uitkering en verhuist met haar kapelaan, twee kameniersters en een page naar de Nieuwstraat in Den Haag. Hier gaan ze op het verkeerde pad. De kapelaan gaat samen met twee knechten uit Frankrijk valse munten slaan. Pas negen jaar later wordt hun valsemunterij ontdekt.

Met water gedood

Terwijl Catharina en haar dienstmeid in het gajool moeten afwachten, doen medewerkers van het Hof van Holland onderzoek naar het valse geld. Dat hier geknoeid is wordt als snel duidelijk. Omdat het zijn (weliswaar gescheiden) echtgenote betreft, werd Gerrit van Assendelft tijdelijk ontheven van zijn functie als president van het Hof van Holland.

Het hof bevindt Catharina schuldig aan het aanzetten tot valsemunterij en veroordeelt haar tot de brandstapel.

Vanwege haar relatie met Gerrit van Assendelft hoeft Catharina uiteindelijk toch niet de brandstapel op; zij wordt in stilte met behulp van water geëxecuteerd. ’s Nachts legt de beul haar op de pijnbank, bindt haar vast en giet vervolgens water door een trechter in haar mond tot ze stikt.

Spoken aan het Westeinde

Het verhaal van Catharina krijgt nog een vreemd staartje. In het vroegere stadspaleisje van de familie Van Assendelft aan het Westeinde zou Catharina tot ver in de 20ste eeuw voor spookverschijnselen zorgen, met name in de tijd dat de Britse ambassadeur er woont. In het vroegere Huis van Assendelft worden de bewoners herhaaldelijk geteisterd door waterstralen die op onverklaarbare wijze vanaf het plafond in de eetzaal op tafel klateren. Pas nadat sir Richard Sykes in 1979 bij zijn residentie door een terrorist in zijn Rolls-Royce is doodgeschoten en de Britten de woning aan het Westeinde voorgoed hebben verlaten, stoppen de spokerijen. Catharina le Chasseur heeft eindelijk rust gevonden.

Andere verhalen

Het Hof van Holland begon met een zoen…

Men komt naar de Gevangenpoort om zich te verbazen over hoe vroeger mensen werden gemarteld en gestraft. Vanaf het midden van de zestiende eeuw is het vooral een gerechtsgebouw voor het Hof van Hol…